bicicleta

REVISTA DE COMUNICACIONES LIBERTARIAS

Año 1 Núm. 8 Septiembre 1978

Esperanto

LECCIÓN 6.ª

Del verbo. - Tiempos simples

¿Cuántas conjugaciones hay en Esperanto?
-Una sola, siempre regular, pues en Esperanto no existen verbos irregulares.

¿Cuáles son las terminaciones especiales de los tiempos y modos?
-Las doce siguientes:

Presente, -as; pasado, -is; futuro, -os; condicional, -us; imperativo-subjuntivo, -u; infinitivo, -i.

Participios activos: presente, -ant; pasado, -int; futuro, -ont.

Participios pasivos: presente, -at; pasado, -it; futuro, -ot.

Pongamos un modelo de conjugación:

Verbo am-i, aman-Tiempos simples.

MODO INDICATIVO

Presente

Yo amo . . . . . mi am-as
tú amas . . . . . . . ci am-as
él ama .. . . . . . . li am-as
nosotros amamos.. ni am-as
vosotros amáis.. vi am-as
ellos aman. . . . ili am- as

Pasado

Yo amé o amaba . . . . . . . mi am-is
tú amaste o amabas . . . . . . . ci am-is
él amó o amaba .. . . . . . . . . li am-is
nosotros amamos o amábamos... ni am-is
vosotros amasteis o amabais.... . vi am-is
ellos amaron o amaban .. . . . . ili am-is

Futuro

Yo amaré. . . .  mi am-os
tú amarás .. . . . . .c¡ am-os
él amará . . . . . . . li am-os
nosotros amaremos. ni am-os
vosotros amaréis.. vi am-os
ellos amarán. . . . ili am-os

MODO CONDICIONAL

Yo amara, amaría o amase .. . . . . . . mi am-us
tú amaras, amarías o amases .. . . . . . . . ci am-us
él amara, amaría o amase . . . . . . . . . . li am-us
nosotros amáramos, amaríamos o amásemos niam-us
vosotros amarais, amaríais o amaseis . . . vi am-us
ellos amaran, amarían o amasen .. . . . . . ili am-us

MODO IMPERATIVO

Ama tú o ame usted.. am-u
ame él . . . . . . . . . . . li am-u
amemos nosotros . . . . . ni am-u
amad vosotros o ustedes. am-u
amen ellos . . . . . . . . . ili am-u

MODO SUBJUNTIVO

Que yo ame.. . . . ke mi am-u
que tú ames .. . . . . . ke ci am-u
que él ame .. . . . . . . ke li am-u
que nosotros amemos. ..ke ni am-u
que vosotros améis.. ke vi am-u
que ellos amen . . . ke ili am-u

PARTICIPIOS

Presente.    Que ama . . . . . . am-anta
Pasado. . . .    Que amó. . . . . . am-inta
Futuro.        Que amará.    am-onta

Presente.         Que es amado.    am-ata
Pasado . . . .    Que fué amado    am - ita
Futuro . . . .    Que será amado.    am-ota

Ejercicio práctico

Prefijo re, indica repetición-Sufijos: ebl, posibilidad; ig, hacer, volver; ig (idch), hacerse, volverse.

Mi nun skribas al mia patro kaj morgaú mi reskribos.-Petro, refaru cian laboron-Infanoj, ne reparolu plu-Mi ne povas kredi tian aventuron: gi (dchi) ne estas kredebla (o gi estas nekredebla-Se m¡ estus rica, mi pro tio ne estus felica; eble mi estus pli malfelica ol nun. -Kompreneble, ni povas koni la tempon estantan kaj la estintan; sed estas al ni neeble koni la tempon estontan.-Morti estas necese; mortigi kaj mortigi sin (mortigui cáy) estas tute malpermesate. -Kiam miaj botoj malpurigas, mi purigas ilin per la broso.

Traducción

Yo escribo ahora a mi padre y mañana volveré a escribir. -Pedro, vuelve a hacer tu trabajo-Niños, no volváis a hablar más. -Yo no puedo creer tal aventura: (ella) no es creíble (o ella es increíble).Si yo fuese rico, (yo) por eso no sería feliz; quizá (yo) fuese más desgraciado que ahora. -Naturalmente, nosotros podemos conocer el tiempo presente y el pasado; pero nos es imposible conocer el tiempo futuro-Morir es necesario; matar y matarse está del todo prohibido---Cuandomis botas se ensucian, (yo) las limpio con el cepillo.

Inicial - Índice