LECCIÓN
6.ª
Del verbo. - Tiempos simples
¿Cuántas conjugaciones hay en Esperanto?
-Una sola, siempre regular, pues en Esperanto no existen verbos irregulares.
¿Cuáles son las terminaciones especiales de los tiempos y modos?
-Las doce siguientes:
Presente, -as; pasado, -is; futuro, -os; condicional, -us; imperativo-subjuntivo, -u;
infinitivo, -i.
Participios activos: presente, -ant; pasado, -int; futuro, -ont.
Participios pasivos: presente, -at; pasado, -it; futuro, -ot.
Pongamos un modelo de conjugación:
Verbo am-i, aman-Tiempos simples.
MODO INDICATIVO
Presente
Yo amo . . . . . mi am-as
tú amas . . . . . . . ci am-as
él ama .. . . . . . . li am-as
nosotros amamos.. ni am-as
vosotros amáis.. vi am-as
ellos aman. . . . ili am- as
Pasado
Yo amé o amaba . . . . . . . mi am-is
tú amaste o amabas . . . . . . . ci am-is
él amó o amaba .. . . . . . . . . li am-is
nosotros amamos o amábamos... ni am-is
vosotros amasteis o amabais.... . vi am-is
ellos amaron o amaban .. . . . . ili am-is
Futuro
Yo amaré. . . . mi am-os
tú amarás .. . . . . .c¡ am-os
él amará . . . . . . . li am-os
nosotros amaremos. ni am-os
vosotros amaréis.. vi am-os
ellos amarán. . . . ili am-os
MODO CONDICIONAL
Yo amara, amaría o amase .. . . . . . . mi am-us
tú amaras, amarías o amases .. . . . . . . . ci am-us
él amara, amaría o amase . . . . . . . . . . li am-us
nosotros amáramos, amaríamos o amásemos niam-us
vosotros amarais, amaríais o amaseis . . . vi am-us
ellos amaran, amarían o amasen .. . . . . . ili am-us
MODO IMPERATIVO
Ama tú o ame usted.. am-u
ame él . . . . . . . . . . . li am-u
amemos nosotros . . . . . ni am-u
amad vosotros o ustedes. am-u
amen ellos . . . . . . . . . ili am-u
MODO SUBJUNTIVO
Que yo ame.. . . . ke mi am-u
que tú ames .. . . . . . ke ci am-u
que él ame .. . . . . . . ke li am-u
que nosotros amemos. ..ke ni am-u
que vosotros améis.. ke vi am-u
que ellos amen . . . ke ili am-u
PARTICIPIOS
Presente. Que ama . . . . . . am-anta
Pasado. . . . Que amó. . . . . . am-inta
Futuro. Que amará. am-onta
Presente.
Que es amado. am-ata
Pasado . . . . Que fué amado am - ita
Futuro . . . . Que será amado. am-ota
Ejercicio práctico
Prefijo re, indica repetición-Sufijos: ebl, posibilidad; ig, hacer, volver; ig (idch),
hacerse, volverse.
Mi nun skribas al mia patro kaj morgaú mi reskribos.-Petro, refaru cian laboron-Infanoj,
ne reparolu plu-Mi ne povas kredi tian aventuron: gi (dchi) ne estas kredebla (o gi estas
nekredebla-Se m¡ estus rica, mi pro tio ne estus felica; eble mi estus pli malfelica ol
nun. -Kompreneble, ni povas koni la tempon estantan kaj la estintan; sed estas al ni
neeble koni la tempon estontan.-Morti estas necese; mortigi kaj mortigi sin (mortigui
cáy) estas tute malpermesate. -Kiam miaj botoj malpurigas, mi purigas ilin per la broso.
Traducción
Yo escribo ahora a mi padre y mañana volveré a escribir. -Pedro, vuelve a hacer tu
trabajo-Niños, no volváis a hablar más. -Yo no puedo creer tal aventura: (ella) no es
creíble (o ella es increíble).Si yo fuese rico, (yo) por eso no sería feliz; quizá
(yo) fuese más desgraciado que ahora. -Naturalmente, nosotros podemos conocer el tiempo
presente y el pasado; pero nos es imposible conocer el tiempo futuro-Morir es necesario;
matar y matarse está del todo prohibido---Cuandomis botas se ensucian, (yo) las limpio
con el cepillo.
Inicial - Índice |